European Media Partner

Zie medicijnen niet als een kostenpost, maar als een investering in de toekomst

Net als in een jungle waar bomen, planten en dieren van elkaar afhankelijk zijn, is ook de  Nederlandse onderzoekswereld één groot ecosysteem. 


“In dit ecosysteem van farmaceutische industrie, overheid, onderzoekers, universiteiten en biotechbedrijven wordt gelukkig goed samengewerkt, waarbij een ieder zijn eigen expertise inbrengt. Deze samenwerking wordt ook internationaal opgemerkt.” vertelt Marc Kaptein, Medisch Directeur Pfizer Nederland. “Nederland is dan wel een overzichtelijk en klein land, maar heeft tegelijkertijd een enorm hoge dichtheid aan kenniscentra en universiteiten. Het aantal farma- en biotechbedrijven stijgt bovendien snel en is inmiddels de 400 gepasseerd”,


Met enige trots vervolgt Kaptein, “Nederland heeft zo aanzien in de wereld verworven. Het goede vestigingsklimaat levert een hoogwaardige ‘workforce’ op, maakt gedegen wetenschappelijk onderzoek naar nieuwe medicijnen mogelijk en geeft patiënten  toegang tot geneesmiddelen in ontwikkeling. Nederland is een echt onderzoeksland waar dag in, dag uit gewerkt wordt aan nieuwe geneesmiddelen.”


Maar de farmaceutische sector wordt met de jaren ook steeds complexer, vertelt Kaptein. “Veel ziekten begrijpen we gelukkig steeds beter. We kunnen zodoende meer doen voor kleinere groepen patiënten met specifieke aandoeningen. Zo zijn we veel beter in staat om subtypen van bepaalde vormen van kanker in kaart te brengen en steeds beter voor elke vorm medicijnen te ontwikkelen. Deze gepersonaliseerde vormen van geneesmiddelen worden steeds belangrijker.”


En vergeet de grote groep van patiënten die lijden aan een zeldzame ziekte niet. “Van de ongeveer 7000 zeldzame ziekten heeft de meerderheid een genetische oorzaak en wordt dus bepaald door iemands DNA”, gaat Kaptein verder. “We staan op het punt van een bio-revolutie. Door middel van gentherapie kunnen we de ziekte bij de bron aanpakken, ook de zeldzame ziekten, en is een patiënt mogelijk geen patiënt meer na een eenmalige behandeling. Als we succesvol zijn met gentherapie, stel je dan de mogelijkheden voor! De komende vijfentwintig jaar worden enorm spannend voor de ontwikkeling en implementatie van gentherapie. Maar we moeten, in het belang van miljoenen patiënten wereldwijd, de levens veranderende potentie van gentherapie wel 100 procent benutten.”


Een van de dingen waar we nú al over moeten nadenken is de vergoeding van gentherapie. “Het is nu nog normaal dat een patiënt jaren - en soms levenslang -behandelingen moet ondergaan om een ziekte onder controle te houden. Maar in de toekomst is dat wellicht niet meer nodig en volstaat hopelijk één behandeling. Door de onderliggende oorzaak van een genetische ziekte op cellulair niveau aan te pakken hopen we de normale functie van aangetaste weefsels of cellen te herstellen, wat maakt dat een patiënt niet langer patiënt hoeft te zijn. Helaas is het vergoedingensysteem daar nog niet op ingericht. Die is gericht op de langdurige behandelingen met een bepaald medicijn en niet op een éénmalige maar kostbare therapie. Dat betekent dus dat er samen met de overheid en zorgverzekeraars een nieuw vergoedingssysteem moet worden ontwikkeld. Je zou hierbij bijvoorbeeld kunnen denken aan betalen zolang de therapie werkt.”


“Op dit moment zorgt de prijs van gentherapie voor veel discussie en onbegrip. En dat begrijp ik goed”, stelt Kaptein. “Het vol inzetten op grootschalige ontwikkeling en productie en het organiseren van onder meer bijeenkomsten waar alle betrokken partijen (patiënten, behandelaren, zorgverzekeraars, overheid en de sector) aanwezig zijn om straks optimale toegang tot deze revolutionaire geneesmiddelen te garanderen is van essentieel belang.”


Immuuntherapie is een andere doorbraak die de komende jaren belangrijker gaat worden in de zorg en binnen de farmaceutische sector. “Bij deze therapie wordt het lichaam geholpen om zelf afwijkende cellen te herkennen én op te ruimen. Van een van de meest voorgeschreven immuuntherapieën wereldwijd stond notabene de wieg in Oss, waar het ook wordt geproduceerd. Dit laat ziet zien dat Nederland, ook al zijn we een klein land, een enorm innovatief potentieel heeft voor medicijnontwikkeling.” Daarbij wijst Kaptein nog op het feit dat Nederland in rap tempo vergrijst. “Omdat we meestal op latere leeftijd ziek worden gaat de behoefte aan medicijnen omhoog. “We zouden er dan ook verstandig aan doen om in te zetten op optimale diagnostiek en betere biomarkers waarmee je kunt voorspellen of een behandeling al dan niet aan zal slaan.” Dit draagt bij aan zinnige en betaalbare zorg.


“Het afgelopen jaar hebben we ervaren dat het snel kunnen ontwikkelen van nieuwe vaccins van enorm belang is. Niet alleen vanwege de impact op de volksgezondheid maar ook vanwege de financiële en maatschappelijke last waarmee corona gepaard is gegaan. In het afgelopen coronajaar heeft de overheid 61 miljard euro aan steunmaatregelen bekostigd. Al met al is het belangrijk dat het nieuwe kabinet farmaceutische innovatie, en de geneesmiddelen die hieruit voortkomen, niet meer alleen ziet als een kostenpost, maar vooral óók als een investering in de toekomst van Nederland”, aldus Kaptein. 


Delen

Journalist

Féline van der Linde

Related articles