Weekly News

Sigrid Kaag: 'Nederlandse ondernemers zijn bij uitstek geschikt zijn om in het gat te springen dat Britse concurrenten straks achterlaten’

Internationaal zakendoen: het zit in onze genen. Gelukkig maar, want Nederland gaat deze goede genen hard nodig hebben de komende tijd. “Samenwerking en dialoog blijven noodzakelijk.”

‘De brexit gaat de Nederlandse economie sowieso raken’

Nederland doet het van oudsher goed op het wereldwijde handelstoneel. Nederland handelsland, wordt er vaak met trots gezegd. Volgens Sigrid Kaag, minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, komt dat omdat Nederland een middelgrootland is, dat zich altijd op het buitenland heeft gericht. “We zijn de 17e economie van de wereld. Via handel hebben we altijd banden met andere landen weten te smeden. Daar danken we een groot deel van onze welvaart aan.” Door internationaal actief te zijn en te concurreren, zijn onze ondernemers ervan doordrongen dat ze blijvend moeten innoveren. En innoveren doe je volgens Kaag door samen te werken, zowel met nationale - als internationale partijen. “Dat is ook de wijze waarop Nederland zich als merk naar buiten presenteert: open, vindingrijk en inclusief.” Maar laat nou juist die inclusiviteit en samenwerking internationaal onder grote druk staan. Waar Donald Trump het ene na het andere handelsakkoord dreigt op te zeggen en van de ene op de andere dag extra tarieven, heffingen en andere handelsbelemmeringen opwerpt is er dichterbij misschien nog wel een grote kink in de internationale handelskabel: de brexit.

 

Je zal maar minister voor Buitenlandse Handel zijn op dit moment. 

“Het zijn zonder meer interessante tijden. Maar inderdaad, ik heb deze baan niet op me genomen omdat het zo makkelijk is.”

 

Brexit of de VS: zegt u het maar, wat baart u meer zorgen op handelsgebied?

“Zowel Brexit als de VS zorgen voor een hoop veranderingen voor onze handelsrelaties. Ik probeer samen met mijn EU-collega’s de negatieve effecten voor Nederland en de EU zoveel mogelijk te beperken. Laat ik er meteen bijzeggen dat je ook een beetje voorbij de krantenkoppen moet kijken. Er gaan dreigementen over en weer, maar de soep wordt niet altijd zo heet gegeten als die wordt opgediend. Waar het om gaat is dat je met elkaar blijft praten en onderhandelen. Gelukkig gebeurt dat ook.”

Wat zijn uw grootste zorgen wat betreft de brexit? 

“Het is nu heel spannend hoe het de komende dagen en daarna gaat lopen in het Britse parlement. Sinds het akkoord tussen de Europese Commissie en het Verenigd Koninkrijk (VK) zijn alle ogen gericht op Londen. We zullen pas in een heel laat stadium zekerheid hebben, misschien zelfs pas in maart. Het Kabinet gaat dan ook onverminderd voort met voorbereidingen op een cliff-edge-Brexit (een Brexit zonder overeenkomst, red.). En het zou goed zijn als bedrijfsleven dit ook doet.”

 

Wat is de meest gunstige uitkomst?

“Laat ik vooropstellen dat iedere vorm van een brexit ongunstig is voor zowel het VK als Nederland. De brexit is hoe dan ook slecht nieuws. Punt. Maar het VK heeft gekozen, en dat respecteren we natuurlijk. Gezien de Britse wensen om uit de interne markt en de EU-douane-unie te treden, is de voorliggende deal het best haalbare. Deze deal geeft zekerheid aan Nederlandse burgers die in het VK wonen en Britse burgers hier. Deze deal zorgt voor een ordentelijke scheiding en voorkomt een cliff-edge, het horrorscenario.” 


Maar deze deal is slechts een startovereenkomst. Een beginpunt.

“Klopt. We gaan werken aan een handelsakkoord dat zoveel mogelijk belemmeringen aan de grens voorkomt. Dat betekent geen invoertarieven en ambitieuze afspraken op het gebied van diensten en digitale samenwerking. Maar alle formaliteiten wegnemen gaat niet lukken, handeldrijven wordt lastiger dan nu.”

 

Wat zou u ondernemers aanraden qua voorbereiding op de brexit?

“Ga aan de slag! Of het nu 29 maart 2019 of 1 januari 2021 of nog twee jaar later wordt: het VK gaat zich afsplitsen van Europa. Dat betekent op zijn minst douaneformaliteiten – is uw ICT daar klaar voor? En heeft u al een EORI-nummer van de douane? Het aanvragen van een douane-nummer duurt normaliter drie maanden. Vanwege de Brexit doet de douane er alles aan om deze doorlooptijd te verkorten, maar als straks op 29 maart 2019 30.000 bedrijven zich ineens bij de douane gaan melden… Nee, dan hebben die ondernemers de volgende dag echt geen douane-nummer.”

 

En verder? 
“Er is nog zoveel meer. Denk aan controles op producteisen en voedselveiligheid. Dat betekent langere levertijden: een logistieke uitdaging voor bedrijven. Probeer nu vast eens een proefzending te doen naar de Verenigde Staten – dan weet je waar je straks allemaal mee te maken krijgt. Want de procedures voor handel met het VK en de VS worden in de toekomst vergelijkbaar.

 

Welke branche ligt volgens u het meest onder vuur?
“De brexit gaat de Nederlandse economie sowieso raken. Voor exporteurs naar het VK en de transportbranche zijn de gevolgen het meest zichtbaar. Maar feitelijk kan iedereen geraakt worden, ook bedrijven zonder directe banden met het VK. Als jouw toeleverancier of afnemer banden met het VK heeft, of misschien verderop in de keten, kun je daar als nietsvermoedende ondernemer ook hinder van ondervinden. Breng daarom je keten in kaart, ga in gesprek met ketenpartners.”

 

Waar liggen de kansen voor Nederland wat betreft de Brexit? 

“We merken dat veel bedrijven die in het VK gevestigd zijn, overwegen hun activiteiten naar de EU te verplaatsten. En Nederland heeft een uitstekend vestigingsklimaat: we hebben een goede infrastructuur, state-of-the-art digitale netwerken, we spreken goed Engels, de capaciteit voor internationale scholen is uitgebreid. Het EMA (Europees Geneesmiddelen Agentschap, red.) komt niet voor niets naar Amsterdam, ook deze organisatie ziet grote potentie in Nederland. En in dat kielzog komen veel farmaceutische en biotech-bedrijven naar ons land.”

 

En waar liggen de kansen voor ondernemers als het om de Brexit gaat?

“Goede vraag, want de brexit biedt inderdaad ook kansen voor ondernemers. Overal in Europa zijn bedrijven al bezig Britse toeleveranciers te vervangen voor bedrijven uit landen die wel in Europa blijven. Bijvoorbeeld omdat ze niet te veel onderdelen van buiten de EU mogen hebben om te kunnen profiteren van Europese handelsakkoorden. Of omdat ze bang zijn dat de vertraging aan de grens hun productieproces in de war zal schoppen. Of omdat Britse producten straks gewoonweg te duur worden, omdat de importeur de btw vooraf moet gaan betalen.” 

En waarom zouden deze bedrijven dan voor Nederlandse bedrijven kiezen?
“De Nederlandse economie lijkt sterk op de Britse economie. Ook wij hebben hele innovatieve toeleveranciers, ICT van wereldklasse, en zijn experts in logistieke dienstverlening. Dat betekent dat juist Nederlandse ondernemers bij uitstek geschikt zijn om in het gat te springen dat Britse concurrenten straks achterlaten. Maar ik zie dat nog maar mondjesmaat gebeuren.”

Wat zou u graag meer zien op dit gebied?

“Kijk naar wie uw concurrenten zijn. Zijn dat Britse ondernemers – of Europese ondernemingen die sterk afhankelijk zijn van Britse toeleveranciers? Dan kan het verstandig zijn nu vast te investeren in de klanten van die concurrenten. Ga eens wat vaker naar handelsbeurzen. Verdiep u in de risico’s die uw concurrenten lopen.En benader problemen als kansen.Langere wachttijden aan de grens creëren ook kansen voor ondernemers die precies weten hoe je deze wachttijden tot een minimum kan beperken. Nederland is mondiaal koploper op het gebied van logistiek management. Sommige ondernemers zullen besluiten zich helemaal niet meer op het VK te richten. Anderen willen juist expert worden op de handel met het VK. Het VK wordt een nichemarkt. En ja, bij een nichemarkt horen ook hogere marges.”

Feit

Sigrid Kaag is sinds oktober 2017 minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Waar Kaag voor het grote Nederlandse publiek toen nog redelijk onbekend was, had ze internationaal al een imposante carrière opgebouwd. Sinds 1994 werkte Kaag voor de Verenigde Naties, onder meer als regionaal directeur Midden-Oosten/Noord-Afrika voor het VN-kinderfonds UNICEF en als Ondersecretaris-Generaal van de VN in Libanon. Kaag was bij de VN ook verantwoordelijk voor de ontwapeningsmissie die leidde tot de vernietiging van chemische wapens in Syrië. Hiervoor werd ze persoonlijk bedankt door Barack Obama. Kaag is hyperpolyglot en spreek zes talen vloeiend: Nederlands, Engels, Frans, Spaans, Duits en Arabisch.

Delen

Journalist

Jerry Huinder

Related articles