European Media Partner

Het Nederlandse erfrecht: leven na de dood

Als je niet goed regelt wie wat krijgt na je overlijden, kan dit vervelende gevolgen hebben voor je nabestaanden. 

Meer dan 100 jaar geleden erfde de langstlevende echtgenoot nog niets. De kinderen erfden alles en als je geluk had kon je in je eigen huis blijven wonen. Pas na de Tweede Wereldoorlog kwam het beeld dat de langstlevende verzorgd moest achterblijven en de kinderen pas erfden na overlijden van de langstlevende. In 2003 werd dit uitgangspunt ook in de wet vastgelegd.


Maar wat als je niet getrouwd bent, maar wel kinderen hebt? Of als je iemand anders wilt laten erven? Dan zal je je wensen moeten vastleggen in een testament. Mr. Klazien van Zwieten en mr. Mariëlle Lindeboom geven in het boek ‘Het Nederlandse erfrecht. Wat kan ik bij testament regelen’ antwoord op alle denkbare vragen bij het opstellen van een testament. 


“Als je komt te overlijden, bepalen de wettelijke regels hoe de nalatenschap wordt verdeeld. Als jouw situatie hiervan afwijkt, bijvoorbeeld omdat je samen een huis hebt maar niet getrouwd bent of omdat jij en je partner een samengesteld gezin hebben, is het dus belangrijk om de nalatenschap in een testament vast te leggen”, legt Klazien van Zwieten uit. “Een samenlevingscontract bijvoorbeeld, is niet voldoende om alles goed te regelen.”


Het opmaken van het testament krijgt steeds meer aandacht. Mensen gaan zich er steeds meer in verdiepen, maar voordat je naar de notaris gaat is het belangrijk om te weten wat je allemaal kunt regelen. Klazien van Zwieten: “We hebben ons boek zo opgezet, dat het een handleiding is voor iedereen die nadenkt over een testament. In begrijpelijk Nederlands behandelen we vragen over wie wat erft en wat je allemaal in je testament kunt vastleggen. Zo ga je goed voorbereid naar de notaris.” 


“Naast de standaard regelingen in het testament zien we dat ook steeds meer mensen nadenken over hun digitale nalatenschap”, vult Mariëlle Lindeboom aan. "Je moet dan denken aan social media profielen en online banktegoeden, die zonder regeling nog weleens over het hoofd worden gezien. Een andere trend die we zien is het levenstestament. In een levenstestament leg je vast wat er moet gebeuren als je bijvoorbeeld door ziekte of na een hersenbloeding zelf je belangen niet meer goed kunt behartigen.” 


In een testament kun je naast je partner en eventuele kinderen ook andere erfgenamen opnemen, denk aan de verzorger(s) van huisdieren of een goed doel. In 2017 werd voor meer dan 245 miljoen euro aan goede doelen nagelaten. Mariëlle Lindeboom: “Veel mensen nemen een goed doel op in hun testament, omdat het goede doel hen na aan het hart ligt. Er zijn ook mensen die voor een goed doel kiezen, omdat ze geen belasting willen betalen. Familie en vrienden betalen al gauw tussen de 10% en 40% belasting, terwijl een schenking of donatie aan een goed doel met een ANBI-registratie is vrijgesteld van schenk- of erfbelasting.”


Het tegenovergestelde is natuurlijk ook mogelijk. Als je niet wilt dat iemand erft, is dit ook vast te leggen. “Meestal gaat het dan om het onterven van een kind of het uitsluiten van de partner van een kind. De uitsluitingsclausule zie je heel vaak. Met deze clausule kun je ervoor zorgen dat de ex van je kind geen aanspraak kan maken op de erfenis. Voor mensen die na 1 januari 2018 trouwen zonder huwelijkse voorwaarden, is dit automatisch geregeld.” 

Delen

Journalist

Muriël Mulder

Related articles