Weekly News

Veiligheidheidsrisico’s door communicatie en cyberattacks

Bij een crisis moet iedereen weten wat zijn of haar rol is en met wie er gecommuniceerd moet worden. Daarom is een crisisplan zo essentieel, maar je moet er veelvuldig mee blijven oefenen. Zo ontdek je eventuele tekortkomingen in draaiboeken en wordt iedereen bewust van zijn of haar rol en verantwoordelijkheid.

'Een crisisplan is een verzekering tegen incalculeerbare incidenten. Of voorbereiding op tegenslagen in het leven, waarbij zelfs ‘worst case’ overtroffen kan worden.'

Arjen Boin, medeoprichter van Crisisplan BV, merkt dat bedrijven en organisaties zich bewuster worden van bedreigingen. “Organisaties en bedrijven moeten zich voorbereiden op uiteenlopende crises. Dat betekent: crisismanagement structureel in de organisatie opnemen en interne processen op orde hebben. Detectie van (be)dreigingen is bijvoorbeeld alleen mogelijk met adequaat informatiemanagement.” 


Nu ligt de focus op cyberveiligheid tegen online afpersing en pc hijacking tot en met politiek-bestuurlijke ondermijning of ontwrichting van de samenleving.  Bedreigingen zoals fake news of het manipuleren van bestaande e-mails of websites. Dit gebeurt op nationaal niveau en kan voor onrust in de samenleving zorgen.  “Een crisisplan is daarom verzekering tegen inbraak, productiefouten oftewel incalculeerbare incidenten. Of voorbereiding op tegenslagen in het leven, waarbij zelfs een ‘worst case’ overtroffen kan worden.”   


De specialiteit van Mark van Vuuren, universitair hoofddocent communicatiewetenschap aan de Universiteit Twente, is onderzoek naar communicatie binnen organisaties. Hij bemerkt een communicatieverandering tussen individuen, die organisaties kan verzwakken. “We zien dat polarisatie steeds verder doorwerkt in de menselijke interactie. Het wordt lastiger een genuanceerde mening te hebben. Organisaties opereren vaak in contexten waar juist nuance en maatwerk nodig zijn. De communicatie wordt ingewikkelder en dat wordt versterkt door de zichtbaarheid van ongenuanceerde meningen via social media. Voor organisaties was de afwezigheid van sociale media bijzonder comfortabel. Je had regie over wat er gecommuniceerd werd. Dat is voorbij.”


Van Vuuren verwacht een tegenreactie door constructieve reacties op de chaos. “Polarisatie is op de korte termijn een bevredigende reflex. Uiteindelijk zoeken juist leiders en professionals anderen op. De technische ontwikkelingen bieden grote mogelijkheden voor nieuwe verbindingen. Dit is voor organisaties hoopvol.”


Maar er zullen altijd bedreigingen voor organisatiecommunicatie blijven, die ook door technologische ontwikkelingen veroorzaakt worden. Bas Eenhoorn is helaas bekend met heftige crisissituaties. Zo was hij burgemeester van Alphen aan de Rijn tijdens het winkelcentrum De Ridderhof-schietincident. Nu werkt hij met crisisplannen als Digicommissaris en als waarnemend burgemeester van Amstelveen.


“Bij een crisis moet iedereen zijn/haar rol weten en weten wie met wie moet communiceren”, stelt Eenhoorn. “Daarom is een crisisplan zo essentieel, maar je moet veelvuldig blijven oefenen. Zo ontdek je eventuele tekortkomingen in draaiboeken en wordt iedereen bewust van zijn/haar rol en verantwoordelijkheid.”


Eenhoorn erkent de uitdagingen in de digitale crisispreventie. “Ik hoor te vaak dat de basis (internet)veiligheid niet op orde is en overheden en bedrijven gehackt worden terwijl dat voorkomen kon worden. Dit vergt betrokkenheid en verantwoordelijkheid van de bestuurder én bewustwording van de medewerkers.”


Hij adviseert dan ook gebruikmaking van de Informatiebeveiligingsdienst voor gemeenten (IBD), het Nationaal Cyber Security Centre (NCSC) of andere instituten die veel crisismanagementervaring hebben.


“Investeer in het opbouwen van kennis, bescherm je waardevolle dienstverlening en oefen in het handelen tijdens een crisis. Leer van de fouten van anderen, werk samen en deel kennis en ervaringen. Dit vergt transparantie en openheid. Voorkomen van calamiteiten is nooit af en blijft altijd mensenwerk.”

Feit

De polarisatie werkt door in menselijke interactie. Het wordt lastiger een genuanceerde mening te hebben. Organisaties opereren vaak in contexten waar juist nuance en maatwerk zijn; communicatie wordt ingewikkelder en wordt versterkt door de zichtbaarheid van ongenuanceerde meningen via social media. Voor organisaties was de afwezigheid van sociale media comfortabel. Je had regie over hetgeen gecommuniceerd werd. Dat is voorbij.

Delen

Journalist

Angelina Hammond

Related articles