Weekly News

Ahmed Aboutaleb ARCHIEF

Steden als motor voor ontwikkeling

De Randstad is al lang geen optelsom meer van naast elkaar functionerende steden. Steeds vaker worden samenwerkingsverbanden opgezocht. De gedachte hierachter is dat grensoverschrijdende belangen op deze manier beter in evenwicht zijn te brengen. Bovendien kunnen partnersteden zich beter laten gelden. Als het gaat om de aandacht van de overheid bijvoorbeeld.

‘Kijk naar Pijnacker-Nootdorp dat een metrostation heeft, doordat Rotterdam en Den Haag besloten een metrolijn tussen de twee steden aan te leggen’

Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zijn geen kleine steden. En met de gemeenten erom heen spreek je al snel over een miljoenenpopulatie. In deze turbulentie van de Randstad bestaat er een noodzaak om stads- en dorpsgrens overschrijdend met elkaar in overleg te gaan. Een krachtige, innovatieve economie laat zich immers niet stoppen bij de gemeentegrens, hetzelfde geldt voor vervoersverbindingen in de regio en aantrekkelijke ruimte voor wonen, werken en recreëren.

 

Dat inzicht heeft in de Randstad nu twee metropoolregio’s opgeleverd, Metropoolregio Amsterdam en Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Een logische stap in de ontwikkeling, volgens voorzitter Ahmed Aboutaleb van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag – én uiteraard burgemeester van Rotterdam: “Op dit moment is de derde stedelijke revolutie gaande. Zoals in de Oudheid en de Middeleeuwen het geval was, zijn steden en metropoolregio’s ook nu weer de motoren voor sociale, economische en wetenschappelijke ontwikkeling.

Daarnaast speelt de trek naar de stad. Het CBS voorspelt dat in 2050, 90 procent van de Nederlanders in een stad woont. Die groei zal vooral te zien zijn in de Randstad. Dat heeft enorme gevolgen voor de kwaliteit van de binnensteden, de drukte op de weg en het regionale openbaar vervoer. En dat is nu echt zo’n vraagstuk dat de steden niet in hun eentje kunnen oplossen.”

 

Daarbij geldt bovendien dat geen van de steden in de regio zich afzonderlijk kan meten met wereldmetropolen als Londen of Parijs als je kijkt naar voorzieningen en woon- en werkaanbod. In gezamenlijkheid lukt dat wel, terwijl dat zeker niet hoeft te betekenen dat de kleine gemeenten ondergesneeuwd worden. Aboutaleb: “Kijk naar Pijnacker-Nootdorp dat een metrostation heeft, doordat Rotterdam en Den Haag besloten een metrolijn tussen de twee steden aan te leggen. De vorming van metropolitane gebieden draagt juist bij aan de versterking van het dorpsleven, omdat de stad en een stedelijke kwaliteit van leven voor iedereen in de plattelandsomgeving bereikbaar is.”

 

De Metropoolregio Rotterdam Den Haag heeft alles in huis om een Europese topregio te zijn. De regio ligt aan zee, heeft uitstekende verbindingen over weg, spoor, water en via de lucht. Er zijn toonaangevende internationale bedrijven, uitmuntende onderwijs‐ en kennisinstellingen, de grootste mainport van Europa, mondiaal toonaangevende greenports voor agrofood en internationaal aanzien op het gebied van vrede en recht. Van oudsher nemen de maritieme en de logistieke industrie een belangrijke plek in, terwijl de regio groeit op het gebied van de medische en de veiligheidsindustrie. Er liggen hierdoor volgens de burgemeester van Rotterdam volop mogelijkheden voor kruisbestuiving tussen bijvoorbeeld (bio)chemie en tuinbouw, tussen security, ICT en finance, tussen voedselproductie en gezondheid en tussen de lucht‐/ruimtevaart en het maritieme cluster. De regio levert een forse bijdrage aan de Nederlandse economie. “Hier verdienen we ruim 22% van het bnp en vinden ruim 1,5 miljoen mensen een baan.”

 

Volgens Aboutaleb is er verder sprake van een nieuwe industriële revolutie, met dank vooral aan de verregaande digitalisering. Deze ontwikkeling heeft inmiddels een grote impact op ons dagelijkse leven. Voorbeeldje: uiteindelijk is het bijvoorbeeld niet uitgesloten dat een nieuw pak straks uit een 3D-printer komt. Maar die digitalisering is volgens Aboutaleb van invloed op alle segmenten van de samenleving, van de haven tot zorg en welzijn. “Onder invloed van technologische ontwikkeling verdwijnen sommige banen, dat is zo. Er komt ook iets voor terug. Zo ontstaan er hoogwaardigere banen en veiliger werk. Ook ontstaan er nieuwe banen in constructie, verduurzaming en onderhoud, en niet te vergeten ICT. In Nederland zijn de metropoolregio’s koplopers in deze razendsnelle verandering van de economie. We moeten de economie vernieuwen, om werkgelegenheid op alle beroepsniveaus te creëren. Om die reden hebben we een routekaart naar de nieuwe economie, de Roadmap Next Economy, die op 17 november wordt gepresenteerd.”

 

De metropoolregio Rotterdam Den Haag wordt veelal in één adem genoemd met ‘handen uit de mouwen’. Met een gezond ondernemersklimaat. Toch, wie daar kritisch naar kijkt, ziet ook dat de OESO constateert dat het potentieel van regio onderbenut is en dat nieuwe investeringen nodig zijn. De regio doet het goed in de sectoren Greenport, Mainport, de medische en de veiligheidssector. De samenwerking en kruisbestuiving tussen deze sectoren komt alleen nog niet goed uit de verf. Aboutaleb: “Door in te zetten op de samenhang en meer ruimtelijk-economische integratie realiseren we een structureel hoger groeipad: 3% economische groei per jaar in de regio. Dit betekent meer werkgelegenheid voor alle lagen van de beroepsbevolking in de regio, met een structureel lagere werkloosheid van mogelijk 2 procentpunt. Voor het sterker maken van onze regio moeten we vernieuwen in viervoud: vernieuwen economie, vernieuwen energie, vernieuwen verbindingen en vernieuwen stad en ommeland. Met dit in gedachten hebben de 23 gemeenten een Regionaal Investeringsprogramma opgesteld.”

 

En economische groei betekent niet uitsluitend meer: extra werkgelegenheid, meer banen. In de next economy wordt er verlangd dat de groei van steden hand in hand moet gaan met toegenomen leefbaarheid. Ook Aboutaleb benadrukt dat de nieuwe economie om een stevige ingreep in het vestigings‐ en innovatieklimaat vraagt. Bedrijven en instellingen willen op een creatieve en open wijze samenwerken. Daar horen nieuwe typen locaties bij, zoals fieldlabs, campussen en innovation districts. “Want smart industry-ondernemers willen niet meer op een zielloos bedrijventerrein aan de rand van de stad zitten, maar op een inspirerende plek ín de stad. Daarnaast gaan we steeds meer van een lineaire economie, waarin producten eindigen als afval, naar een circulaire economie, waarin afval niet meer bestaat. Door de Roadmap Next Economy bereiden we ons als regio voor op deze economische transitie.”

 

Een bottleneck voor groei zou de bereikbaarheid van de regio kunnen zijn. Zo blijven filesm ondanks de aanleg van nieuwe snelwegen (A4 Delft-Schiedam en toekomstig A16 Rotterdam, Blankenburgverbinding, Rotterdamsebaan), een probleem in de regio. Wat gaat de MRDH hieraan doen? “Voor economische groei is het noodzakelijk dat inwoners binnen drie kwartier reizen kunnen kiezen uit zoveel mogelijk banen, en dat werkgevers binnen drie kwartier kunnen beschikken over een groot arbeidspotentieel. Daarom werken de gemeenten in de MRDH samen met de provincie en het Rijk naast wegenprojecten aan projecten zoals nieuwe RandstadRaillijnen, verbetering van trams en bussen, nieuwe (snel)fietsroutes en Park&Ride-voorzieningen. Samen met bedrijven ontwikkelen we innovatieve mobiliteitsoplossingen, zoals nieuwe mobiliteitsdiensten en zelfrijdend vervoer. De regio ontvangt hiervoor van het Rijk 500 miljoen euro per jaar. Gezien het economische belang van bereikbaarheid voor de regio is dit erg krap. Het Rijk erkent dat ook, en heeft binnen de huidige middelen al 200 miljoen gereserveerd. Met elkaar gaan we nu bepalen waar en hoe we het geld gaan inzetten, waarbij we onder andere kijken naar meer sporen tussen Delft en Rotterdam, verbetering van aansluitingen van het hoofdwegennet en het onderliggend wegennet, een derde oeververbinding over de Maas, en beter OV in het centrale gebied van Den Haag.”

Feit

Nederland telt drie metropoolregio’s: Amsterdam, Rotterdam-Den Haag en Eindhoven. Wat die regio’s gemeen hebben, dat deze gebieden bestaan uit een stedelijke kern met een hoge mate van werkgelegenheid en een daaromheen liggend gebied dat sociaaleconomisch sterk verbonden is met die kern. Vandaar dat ook veel kleinere plaatsen deel uitmaken van deze metropoolregio’s. De metropoolregio's Rotterdam Den Haag en Eindhoven hebben een juridische basis als gemeenschappelijke regeling, Metropoolregio Amsterdam is een informeel samenwerkingsverband.

Delen

Journalist

Hugo Schrameyer

Related articles