Weekly News

Jacqueline Cramer ARCHIEF

Circulariteit biedt nieuw klimaatperspectief

Het klimaatvraagstuk staat al jarenlang centraal, maar van een echte doorbraak is het nog niet gekomen. Dankzij het zakelijke circulaire model en de groeiende bestuurlijke aandacht gaat dat echter snel veranderen. In de Randstad heeft de beweging Cirkelstad al een behoorlijk trackrecord opgebouwd.

‘Toen ik in 2009 als minister deelnam aan de Klimaattop landde bij deelnemers het besef dat we een nieuw tijdperk binnenkwamen’

We moeten terug naar 1979. Toen werd de eerste klimaatconferentie gehouden. Dat is 37 jaar geleden, maar om te stellen dat we écht veel zijn opgeschoten? Toch luidt het milieusignaal volgens Jacqueline Cramer, tot voor kort hoogleraar Duurzaam Innoveren aan de Universiteit van Utrecht, nu harder dan ooit.

De voormalige VROM-minister is momenteel onder meer virtueel burgemeester van Cirkelstad. In die hoedanigheid treedt ze op als ambassadeur voor de circulaire economie in de metropoolregio. “De urgentie bouwt zich op. Toen ik in 2009 als minister deelnam aan de Klimaattop in Denemarken landde bij deelnemers het besef dat we een nieuw tijdperk binnenkwamen. Twee factoren laten zich steeds meer gelden. Eén: het klimaatvraagstuk vraagt om een forse ingreep. Twee: we realiseren ons dat fossiele grondstoffen schaars worden. Of verschrikkelijk duur. In navolging daarvan, deels ook aangewakkerd door de crisis begin deze eeuw, zijn tal van circulaire projecten opgestart.”

In de metropoolregio’s liggen er vele tientallen circulaire projecten op de tekentafel op het gebied van hoogwaardig hergebruik van producten en recycling van grondstoffen. Maar is er ook sprake van een slagingskans? Cramer: “Hoogwaardige recycling loont als er sprake is van hoge volumes en concurrerende kosten. Commerciële partijen willen het voortouw nemen tot nieuwe initiatieven, maar dan willen ze wel zeker zijn van een structurele aanvoer van materiaal en een hoopgevende kans op afzet. Wat we nu in de Metropoolregio Amsterdam hebben gedaan, is negen grote afvalstromen selecteren en daarvoor circulaire oplossingen bedenken. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om huishoudelijk GFT-afval, bouw- en sloop afval en niet meer draagbaar textiel. Van al die verschillende stromen kun je weer grond- stoffen maken voor nieuwe producten. Dat gaan we nu voor die negen stromen concreet aanpakken.”

Bij elkaar opgeteld zijn er twee gemene delers die al deze projecten met elkaar verbinden. Dat is één, de factor energieneutraal, en twee, de factor hoogwaardige grondstoffen of producten. “Dat begint bijvoorbeeld al met het niet achteloos weggooien materiaal of apparatuur, maar met het beoordelen of dat aanbod in aanmerking komt voor reparatie of recycling”, vertelt Jacqueline Cramer, die een mooi afgerond voorbeeld heeft van bermgras. “We staan aan de vooravond van de mogelijkheid om vanuit bermgras papier te kunnen produceren. Dat gaat binnenkort gebeuren, terwijl we daar in de toekomst ook andere, zelfs chemische producten van kunnen maken.”

Iemand die ook razend veel weet over deze materie is Rutger Büch. Volgens de gemeentesecretaris van Cirkelstad maakt de zakelijke aanpak en het actief delen van ervaringen dat het initiatief zich snel verspreid. Cirkelstad is actief in de gehele Randstad en wordt omarmd door verschillende sectoren. In Amsterdam realiseert bijvoorbeeld de BAM het circulaire paviljoen op de Zuidas voor de ABN AMRO. Het ontwerp heeft een zo klein mogelijke impact op de gebruikte grondstoffen. Het Rijksvastgoedbedrijf heeft gelijke ambitie bij de ontwikkeling van de Knoopkazerne in Utrecht. De focus ligt daarmee niet alleen op het reduceren van energieverbruik en materiaalgebruik, maar ook op maximale flexibiliteit. Den Haag realiseert in de komende periode een nieuw afvalbrengstation. De opgave van de plek is om alle restmaterialen die de bewoners komen brengen om te zetten in nieuwe producten. Büch: “Ik zie dat steeds meer grote partijen investeren in de circulaire economie. Die massa hebben we nodig om echt te kantelen en grip te krijgen op het klimaatvraagstuk. En natuurlijk zijn we er nog niet. Start-up bedrijven als Stonecycling die bakstenen maken van restmaterialen blijf je nodig hebben. Met Cirkelstad zoeken we de lange adem bij elkaar op om circulariteit tot de nieuwe standaard te maken.”

Feit


Delen

Journalist

Hugo Schrameyer

Related articles